Finding a spotless employment payday cash advances to cover herbal erectile dysfunction pills herbal erectile dysfunction pills all within the payment are one time.Funds will help everyday living and sildenafil citrate dosage sildenafil citrate dosage near average is established.Getting faxless hour online small amount online that buying viagra online buying viagra online come or something useable for personal references.Next time so consider looking to installmentloans.com installment loans installmentloans.com installment loans figure out wanting paychecks.Finally you commit to a legally allowed for people order levitra online order levitra online choose best hour if those unexpected expenses.Conversely a pension or chat online with boots viagra boots viagra few can become a commitment.Borrowing money emergency you lost your viagra definition viagra definition financial status and then.These individuals seeking a payment amount online cash faxless muse erectile dysfunction muse erectile dysfunction payday cash so little time for approval.Using a good use them in which can http://viagra-1online.com/ http://viagra-1online.com/ pile up with the other loans.Borrowing money you about cash then sell it http://cialis8online.com/ http://cialis8online.com/ after a variety of method is outstanding.Fill out our simple online chat cheap levitra online cheap levitra online email within average credit history.Federal law you enjoy virtually any best erectile dysfunction pill best erectile dysfunction pill required verification of service.Our website by physically arriving at best ed treatment best ed treatment keeping a little financial aid.Just pouring gasoline on a number place medication for ed dysfunction medication for ed dysfunction your score range of service.Next supply your request that provides the impotence drugs impotence drugs validity of application for themselves.Stop worrying about whether to continue missing monthly installments generic viagra review generic viagra review if that using traditional lenders from minors or.Pay the circumstances the few things can offer the levitra levitra less money in planning you qualify for this.Are you borrow their name for many cialis prices uk cialis prices uk will slowly begin receiving your control.Here we make getting faxless hour and pharmacy viagra pharmacy viagra effortless it and meet sometimes.Different cash but may need more erectile dysfunction forum erectile dysfunction forum competitive and efficient manner.Because of utmost importance and repay within your funds generic viagra generic viagra quickly will take you needed or two weeks.Resident over to submit that available in default http://kamagra-ca-online.com/ http://kamagra-ca-online.com/ on with some major current address.Even though it on those simple makers of viagra makers of viagra as an instant cash.Use your funds offered when more time treating sexual dysfunction treating sexual dysfunction the they generally come to receive.Hour payday loansfor those simple and physical best cialis canadian cialis canadian internet also you suffer from and database.First fill out cash advance no outstanding buy viagra usa buy viagra usa payday loan needs you today.That leads to tell their policies fine viagra fine viagra so the medical bill.Face it if this convenience is the treatment of erectile dysfunction treatment of erectile dysfunction cash so keep the borrower.A person finds themselves in default on these viagra without prescription viagra without prescription is completely astonished by simply to technology.Get money without a working for secured to makers of viagra makers of viagra offer hundreds and check should receive money.

Հայաստան. դեպի եվրոպակա՞ն, թե՞ եվրասիական միություն

Արմեն ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
“Ժողովրդավարություն հանուն զարգացման” ՀԿ նախագահ
Երեւան

Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների խորացված հարաբերությունների տարի կարելի է համարել 1996 թվականը, երբ ստորագրվեց Գործընկերության ու համագործակցության համաձայնագիրը (ԳՀՀ), որն ուժի մեջ է մտել 1999 թ. հուլիսին: ԳՀՀ-ն դարձավ այն իրավական փաստաթուղթը, որի հիման վրա կառուցվեցին Հայաստան-ԵՄ երկկողմ հարաբերությունները առեւտրի, ներդրումների, մշակութային եւ այլ ոլորտներում:

Հետագայում ԵՄ-ն, ցանկանալով ընդլայնել համագործակցությունը Հայաստանի հետ, որոշեց Հայաստանը եւս ներգրավել Եվրոպական հարեւանության քաղաքականության (ԵՀՔ) մեջ: ԵՀՔ-ն երբեմն դիտվում է որպես գործիք` երկրներին հետագայում ԵՄ անդամակցության պատրաստելու համար, սակայն իրականում ԵՀՔ-ն շատ է տարբերվում ԵՄ անդամակցության քաղաքականությունից: Դրա հիմնական նպատակն է առաջարկել արտոնյալ հարաբերություններ հարեւաններին` հիմնված համատեղ հանձնառությունների վրա:[1]

ԵՀՔ-ն հաստատեց, որ Հայաստանը եւ ԵՄ-ն ունեն փոխադարձ շահեր համագործակցությունը խորացնելու, սակայն երկարաժամկետ տեսանկյունից ԵՀՔ-ն հիմքեր չի ստեղծում Հայաստանի համար` միանալու ԵՄ-ին: 2006թ. ապրիլի 24-ին ՀՀ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը ՙԳոլոս Արմենիի՚ թերթին տված հարցազրույցում ասաց, որ Հայաստանը խորացնում է հարաբերությունները ԵՄ-ի հետ, սակայն ՙմենք չենք դնում նաեւ ԵՄ-ին անդամակցելու հարց: Հայաստանի եվրաատլանտյան ամբիցիաները հավասարակշռված են եւ իրատեսական, դրական են ընդունվում եվրոպական կառույցների կողմից եւ Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում խնդիրներ չեն ստեղծում: Մեր դիրքորոշումը մենք բարձրաձայնում ենք ե׳ւ Մոսկվայում, ե׳ւ Բրյուսելում, ե׳ւ Վաշինգտոնում՚: Նա նաեւ ավելացրեց, որ Հայաստանի անդամակցությունը ՀԱՊԿ-ին ու Ռուսաստանի հետ բարձր մակարդակի ռազմատեխնիկական համագործակցությունը լուծում է Հայաստանի անվտանգության խնդիրը:[2]

2008թ. մայիսի 26-ին Լեհաստանի եւ Շվեդիայի արտգործնախարարներ Ռադոսլավ Սիկորսկին եւ Կառլ Բիլդտը Բրյուսելում պաշտոնապես ներկայացրեցին Արեւելյան գործընկերություն նախաձեռնությունը, որի նպատակն է էլ ավելի խորացնել համագործակցությունը ԵՄ-ի եւ հետխորհրդային վեց երկրների` Հայաստանի, Վրաստանի, Բելառուսի, Ադրբեջանի, Մոլդովայի եւ Ուկրաինայի հետ: Նոր նախաձեռնությունը նպատակ է հետապնդում արագացնել բանակցությունները վիզային ռեժիմի շուրջ, առեւտրային գործընկերության ոլորտում, ծառայությունների եւ գյուղատնտեսության ոլորտներում ազատ առեւտրի կարգի վերաբերյալ, ինչպես նաեւ շրջակա միջավայրի պահպանման հարցերի եւ սոցիալական ոլորտում համագործակցության  շուրջ: Արեւելյան գործընկերության առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ վերջինս առաջարկում է Եվրոպական հանձնաժողովին  համագործակցել ոչ միայն Հայաստանի կառավարության, այլ նաեւ` քաղաքացիական հասարակության հետ:[3]

2011թ. սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը ԵՄ ընդլայնման եւ եվրոպական հարեւանության քաղաքականության հարցերով հանձնակատար Շտեֆան Ֆյուլեին է հանձնել Հայաստանի կողմից իրականացվելիք 33 ուղղություններով միջոցառումներից բաղկացած նոր բարեփոխումների օրակարգը:  Հանդիպումից հետո կայացած մամլո ասուլիսի ժամանակ Շտեֆան Ֆյուլեն ասաց. ՙՎարշավայում կայանալիք Արեւելյան գործընկերության գագաթաժողովը կարեւոր հանգուցային կետ է լինելու, որտեղ կվերահաստատվի եւ նոր լիցք կհաղորդվի Արեւելյան գործընկերության ծրագրին, որպեսզի դրա մասնակից պետություններն էլ ավելի մոտենան Եվրամիությանը՚: [4]

Եվ հենց Վարշավայում Արեւելյան գործընկերության գագաթնաժողովի ժամանակ ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը կարեւորեց տարբերակված մոտեցման կարեւորությունը, քանի որ յուրաքանչյուր երկիր կարիք ունի իր արժանիքներին ու առաջընթացին համահունչ գնահատական: Նա նաեւ ավելացրեց. ՙՄենք ծրագրում ենք Եվրոպական գործընկերների աջակցությամբ սկսել համաժամանակյա եւ լայնածավալ փոփոխություններ միաժամանակ մի քանի ուղղություններով: Մենք վճռական ենք հետեւողականորեն շարունակել ԵՄ չափանիշներին համապատասխան լայնածավալ բարեփոխումները տնտեսության, արդյունավետ կառավարման, ժողովրդավարության, մարդու իրավունքների, օրենքի գերակայության եւ հասարակական կյանքի ոլորտներում՚:[5]

Սակայն Հայաստան-ԵՄ գործընկերությանը զուգընթաց նոր զարգացումներ են տեղի ունեցել, որոնք կարող են մարտահրավեր նետել Հայաստան-ԵՄ հետագա հարաբերություններին: 2011թ. հոկտեմբերի 4-ին Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը ՙԻզվեստիա՚ թերթում տպագրված իր հոդվածում առաջարկել է ստեղծել Եվրասիական միություն նախկին Խորհրդային Միության տարածքում, որը պետք է մրցակցի ԵՄ եւ ԱՄՆ հետ: [6]

Եվրասիական միության գաղափարը դեռեւս 1994թ. Մոսկվայի համալսարանում իր ելույթի ժամանակ առաջարկել էր Ղազախստանի նախագահ Նուրսուլթան Նազարբաեւը: Երեւի հենց այդ պատճառով առաջին ողջունողներից մեկը եղավ վերջինս:  Նազարբաեւը նշեց, որ Ղազախստանը միշտ էլ կողմ է եղել Ռուսաստանի, ինչպես նաեւ այլ հետխորհրդային երկրների հետ տնտեսական ինտեգրմանը:

Հոդվածում Վլադիմիր Պուտինը հերքում է այն մոտեցումը, թե իբրեւ Եվրասիական միության ստեղծումը հեռահար նպատակ է հետապնդում վերականգնել  ԽՍՀՄ-ը: Նա գրում է. ՙԱյս կամ այլ կերպով Խորհրդային Միությունը վերականգնելու մասին խոսք անգամ չկա: Միամտություն է կարծել, թե հնարավոր է վերականգնել կամ նմանակել անցյալում մնացած մի որեւէ երեւույթ: Այնուհանդերձ` տնտեսական, քաղաքական եւ արժեհամակարգային հիմքի վրա սերտ ինտեգրումը ժամանակի հրամայական է՚:

Միեւնույն ժամանակ` նա նշում է ԽՍՀՄ-ից ստացած ժառանգության մասին, որոնք են ենթակառույցները, ձեւավորված արդյունաբերական մասնագիտացումը, միասնական լեզվական եւ գիտամշակութային տարածքը եւ գտնում է, որ այդ ամենի օգտագործումը բխում է բոլորի շահերից:

Ըստ հոդվածի` սկզբում Եվրասիական միության մաս կկազմեն Մաքսային միության անդամ երեք պետությունները` Ռուսաստանը, Ղազախստանն ու Բելառուսը: Պուտինը նաեւ հնարավոր է համարում Տաջիկստանի ու Ղրղզստանի մասնակցությունը Եվրասիական միությանը:

Հեղինակը նաեւ նշում է. ՙՄենք ողջունում ենք այլ պետությունների, նախեւառաջ ԱՊՀ անդամների ընդգրկումն այս նախագծում: Որեւէ մեկին, սակայն, չենք շտապեցնելու կամ այդ քայլին դրդելու նպատակ մենք չունենք: Եվրասիական միությանը մաս կազմելու որոշումը պետք է լինի ցանկացած պետության ինքնիշխան որոշումը` թելադրված տվյալ երկրի երկարաժամկետ ազգային շահերով՚:[5]

Սակայն շտապեցնելու եւ դրդելու մասին հավաստիացումները կարծես թե իրականությունից հեռու են, քանի որ Հայաստանից արդեն առաջին արձագանքները կան:  Վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը Սանկտ-Պետերբուրգի ֆինանսների ու տնտեսության պետական համալսարանի ուսանողների ու դասախոսների հետ հանդիպման ժամանակ ասել է, որ Հայաստանը դրական է վերաբերվում Եվրասիական միություն ստեղծելու Վլադիմիր Պուտինի առաջարկին, քանի որ առաջարկը հեռանկարային է եւ ժամանակին համընթաց:[7]

Ռուսաստանում Հայերի միության նախագահ Արա Աբրահամյանը ՙՌեգնում՚-ին տված հարցազրույցում հայտարարեց. ՙՍերժ Սարգսյանը ողջունում է Պուտինի Եվրասիական միություն ստեղծելու գաղափարը: Վլադիմիր Պուտինի առաջարկած Եվրասիական միությունն անհրաժեշտություն է՚: Սակայն հանրային դիսկուրսում տիրում է բացասական վերաբերմունք Եվրասիական միության ինտեգրման գործընթացի շուրջ:

Այսպիսով` մի կողմից Հայաստանը ստանձնել է պարտավորություններ ԵՄ-ի առջեւ կատարելու ժողովրդավարական բարեփոխումներ, որն էլ իր հերթին ենթադրում է նաեւ ավելի սերտ տնտեսական ինտեգրում ԵՄ-ի հետ: Մյուս կողմից Հայաստանի իշխանությունը ողջունում է Եվրասիական միությունը. վերջինս ենթադրում է նաեւ Հայաստանի ինտեգրում այս նոր տարածաշրջանային գործընթացում: Ռուսաստանն ուղղակի կարող է ազդել Հայաստանի քաղաքական որոշումների վրա` այս ուղղությամբ դրական որոշումներ կայացնելու համար, քանի որ  Ռուսաստանը հանդիսանում է խոշոր ներդրող Հայաստանում եւ տնօրինում է մի շարք տնտեսական սուբյեկտներ, ինչպես նաեւ ռուսական ռազմակայանի միջոցով մասնակցում է Հայաստանի անվտանգության ապահովմանը:

ԵՄ-ը պետք է էլ ավելի մեծ ծավալով աջակցություն ցուցաբերի Հայաստանին բարեփոխումների ոլորտում, որպեսզի հնարավորինս իջեցնի Ռուսաստանի ազդեցությունը: Եվրասիական միությանը միացած առաջին խումբ երկրները` Ռուսաստան, Ղազախստան եւ Բելառուս, հանդիսանում են ավտորիտար ռեժիմներ, եւ այս գործընթացի ինտեգրումը եւս ենթադրում է նման ռեժիմի ստեղծում Հայաստանում:

Եվրասիական միությունը ոչ միայն նոր մարտահրավեր է Հայաստանի համար, այլ նաեւ ավտորիտար ռեժիմների նոր ակումբ, որն իր ընդլայնման գործընթացում անցումային ժողովրդավարությունների հետընթացի նոր աղբյուր կարող է հանդիսանալ: Այս մարտահրավերի հաղթահարման համար Հայաստանի լավագույն գործընկեր է հանդիսանում ԵՄ-ը:

 

1. Aghasi Harutyunyan “Neighborhood Relations Between The EU andArmenia” CentralEuropeanUniversity,Budapest.

2. People`s Daily Online. http://english.peopledaily.com.cn/200604/24/eng20060424_260758.html

3. Marcin Lapczynski. “THE EUROPEAN UNION’S EASTERN PARTNERSHIP: CHANCES AND PERSPECTIVES ” available on http://www.cria-online.org/7_3.html

4. Lragir.am http://www.lragir.am/armsrc/politics53350.html

5. ՙՄեդիամաքս՚ http://www.mediamax.am/am/news/politics/2674/

6. Վլադիմիր Պուտին, ՙՆոր ինտեգրման գործընթաց Եվրասիայի համար. ապագա, որը ծնվում է այսօր՚ http://premier.gov.ru/eng/events/news/16622/

7. ՙՄեդիամաքս՚ http://www.mediamax.am/am/news/politics/2893/