Իրանական դիրքորոշումներն Արցախյան հիմնախնդրի վերաբերյալ

 
Վարդան ՈՍԿԱՆՅԱՆ
ԵՊՀ իրանագիտության ամբիոնի վարիչ
Երևան
 
Արցախյան հիմնախնդրի նկատմամբ Հայաստանի և Արցախի հանրապետությունների հարավային հարևան Իրանի Իսլամական Հանրապետության դիրքորոշումներին անդրադառնալիս հատկանշական և կարևոր ելման կետ պետք է ընդունել այն հանգամանքը, որ այս երկիրը հանդիսանում և նաև իրեն ընկալում է մերձավորարևելյան գերտերություն, ինչից հետևում է, որ Թեհրանի արտաքին քաղաքականությունն ընդհանրապես կառուցվում է հիմնվելով հենց այս՝ նույնիսկ ազգային աշխարհայացքի մակարդակի հասցված առանցքային ընկալման վրա: Այս առումով, պետք է հաշվի առնել, որ Արցախյան հիմնախնդրի հետ տիպաբանական որոշակի աղերսներ, սակայն լիակատար նույնականություն չունեցող Իրաքի Քրդստանի տարածաշրջանի կամ դրանից բոլորովին տարբեր Բահրեյնի շիաների հիմնահարցի և նմանօրինակ այլ հակամարտությունների շարքում Արցախի խնդիրը իրանական աշխարհաքաղաքական հետաքրքրությունների և շահերի տեսանկյունից ընդամենը մի քանիսից մեկն է՝ ընդ որում, ամենևին էլ՝ ոչ ամենաառաջնայինը կամ նշանակալին:

…>>>

Քրդական «Ժողովրդական պաշտպանության միավորները» սիրիական հակամարտությունում 2011-2020 թթ.

 
Սարգիս ԳՐԻԳՈՐՅԱՆ
Արևելագետ, պ. գ. թ., դոցենտ
Երևան
 
Սիրիական հակամարտության ընթացքում քրդական ռազմական կառույցներից իր ակտիվությամբ աչքի ընկավ «Ժողովրդական պաշտպանության միավորներ» (ԺՊՄ-YPG) կառույցը: ԺՊՄ-ն իր որդեգրած ռազմավարական-մարտավարական և հակամարտության ընկալման առանձնահատուկ մոտեցումներով ազդեցություն է ունեցել ոչ միայն ներքրդական իրողությունների, այլ նաև սիրիական հակամարտության և տարածաշրջանային զարգացումների վրա: ԺՊՄ-ի հետ են կապվում քրդերի ռազմական հաջողությունները Սիրիայում, որոնք գրանցվեցին հատկապես 2015 թ. սկզբից Քոբանիի ռազմական գործողություններից հետո: ԺՊՄ-ի ակտիվությունը պատճառ հանդիսացավ, որ Թուրքիան գնա ռազմական լուծման և մի քանի ռազմական գործողություններ նախաձեռնի Սիրիայի հյուսիսային քրդաբնակ հատվածներում՝ հիմնական թիրախում ունենալով քրդական այդ կառույցին:

…>>>

Հայաստան-Թուրքիա. կորոնավիրուսն ավելի ամո՞ւր կփակի սահմանները

 


Գևորգ ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
Թուրքագետ
Երևան
 
Մինչ ամբոջ աշխարհում կորոնավիրուսն է օրակարգ ձևավորում ու նաև թելադրում, այնուամենայնիվ, մեր տարածաշրջանում քաղաքական (և ոչ միայն) զարգացումները հասկանալու կարիքը ոչ մի տեղ չի կորել։ Ուղղակի այժմ կարիք է առաջացել այդ ամենը հասկանալու «կորոնավիրուսի ժամանակաշրջանում» և դրա ստեղծած ու դեռ ստեղծելիք պայմաններում։

…>>>

Սիրիական թնջուկի լուսաբանումը Հայաստանի և Ադրբեջանի պետական լրատվամիջոցներում

Տարոն ՀՈՎՀԱՆՆԻՍՅԱՆ
«Օրբելի» վերլուծական-հետազոտական կենտրոնի փորձագետ
Երևան

 
2020 թ. հունվար-մարտ ամիսների ընթացքում Սիրիայում տեղի ունեցած ռազմական գործողությունները հերթական անգամ հաստատեցին, որ այդ երկրում զինված հակամարտությունը «ահաբեկչական կառույցների դեմ պայքարի» փուլից վերաճում է հակամարտությանը ներգրավված արտաքին խաղացողների, այդ թվում՝ Թուրքիայի և Ռուսաստանի միջև շահերի ուղիղ բախման: Եթե նախկին տարիների ընթացքում,  առնվազն՝ 2015-2019 թթ., հակամարտությունը հիմնականում բնորոշվում էր Սիրիայում ահաբեկչական կառույցների դեմ պայքարով, որտեղ յուրաքանչյուր ներգրավված պետություն ուներ իր դաշնակիցը՝ ի դեմս Սիրիայի կառավարության, քրդական ուժերի, թուրքոմանների և այլ զինված խմբավորումների, ապա «Իսլամական պետության» վտանգի չեզոքացմանը զուգահեռ սկսեցին ի հայտ գալ արդեն նշված բլոկների միջև խորը հակասությունները: Նախորդ շրջափուլի ընթացքում մենք արդեն իսկ ականատես էինք եղել Թուրքիա-Ռուսաստան բախմանը՝ 2015 թ. նոյեմբերի 24-ին ռուսաստանյան ռազմական ինքնաթիռի խոցումից հետո: Նշված հակասության շրջանին, սակայն, հետևել էր 2016 թ. ամռանը սկսված հաշտեցումը և Սիրիայի հակամարտության շրջանակներում համագործակցության հաստատումը, որին ներգրավվել էր նաև մյուս խոշոր արտաքին խաղացողը՝ Իրանը:

…>>>

Կարո՞ղ է Թուրքիան Սիրիայում հաղթել ռուսական բանակին

Թուրքիան և Ռուսաստանն ակնհայտորեն հավասար չեն ո՛չ իրենց չափերով և ո՛չ էլ  ռազմական կարողություններով:  Ըստ ամերիկացի վերլուծաբաններից մեկի՝ եթե այդ երկրների զորքերը Սիրիայում մասնակցեն ռազմական գործողությունների, ապա Թուրքիան առավելություն կունենա: …>>>

Նավթագների պատերազմը վերածվում է պարտքերի պատերազմի

Մենք այդ խաղը նախկինում էլ ենք խաղացել: Ֆոտոնկարիչ Բրենդան Սմիալովսկա

 
Ցանկացած պատերազմի ժամանակ հաղթողը նա չէ, ով ունի ուժերի գերակայություն, այլ նա, ով դժվարություններին դիմակայելու բավականաչափ կարողություններ ունի:
 
Նավթաշուկայում գների ընթացիկ պատերազմը մի փոքր տարբեր է: Երկուշաբթի ՝ մարտի 8-ին, Brent տեսակի նավթի գինը ընդամենը մի քանի վայրկյանում ընկավ 31%-ով. սա 1991 թվականի Պարսից ծոցի պատերազմից ի վեր գների ամենակտրուկ անկումն է: Դա տեղի ունեցավ այն բանից հետո, երբ ուրբաթ` մարտի 6-ին, տապալվեցին ՕՊԵԿ+ ձևաչափով կայացած բանակցությունները, և Սաուդյան Արաբիան խոստացավ մեծացնել արտադրությունն ու իր նավթը  սկսեց վաճառել մեծ զեղչերով:

…>>>

Նավթ. Սաուդյան Արաբիան ցանկանում է պատժել Ռուսաստանին


Լուսանկարը` GOOGLE


Մարտի 10-ին նավթի գինն աճեց 11%-ով, բայց այդ փոքր բարձրացումն ի վիճակի չէ փոխհատուցել նախորդ օրերին տեղի ունեցած գների անկումը: Մարտի 6-ից 9-ն ընկած ժամանակահատվածում Brent տեսակի նավթի գինն ընկել է 21,4%-ով և հասել մեկ բարելի դիմաց 35.02 դոլարի: Երկու տարի առաջ այն 85 դոլար էր: Չինաստանում կորոնավիրուսային համաճարակի պատճառով մի քանի շաբաթվա ընթացքում նավթի գինը սկսեց անկում ապրել (հունվարին գինը գերազանցում էր 70 դոլարը): Նավթի գների ռեկորդային անկումը պայմանավորված էր համաշխարհային շուկաների շղթայական արձագանքով: Մարտի 6-ին Վիեննայում` ՕՊԵԿ-ի կենտրոնակայանում, կայացած հանդիպման ժամանակ Սաուդյան կարտելի փաստացի առաջնորդը մասնակիցներին առաջարկեց կրճատել նավթի արդյունահանումը ՝ կանխելու  կորոնովիրուսի պատճառով գների անկումը: Բայց Ռուսաստանը, ի տարբերություն ՕՊԵԿ-ի հետ կայացած  նախորդ հանդիպումների, այս անգամ չէր ցանկանում աջակցել Ռիադին: Հետևաբար, Սաուդյան Արաբիան որոշեց փոխել մարտավարությունը. թագավորությունը հայտարարեց գների իջեցում և արտադրության զանգվածային աճ, որպեսզի շուկայում նավթի գինն անկում ապրի: Ֆոնդային շուկաները խուճապի մատնվեցին՝ արձանագրելով նավթի ամենամեծ անկումը 1991 թվականից Իրաքի` Քուվեյթ ներխուժումից ի վեր: Միջազգային և ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի (IRIS) հետազոտող Ֆրենսիս Պերենը խոսում է իրադարձությունների այս շրջադարձի պատճառների և դրանց հետևանքների մասին:

…>>>

N 02 (134), Փետրվար, 2020

Հանրաքվեն ավազակապետության անդառնալիության և բարեփոխումների ուղու բացումն է

Ռուբեն ՄԵՀՐԱԲՅԱՆ
«Առավոտի» ռուսական տարբերակի խմբագիր
Երևան
 
Հայաստանի Ազգային ժողովն, այնուամենայնիվ, ունեցավ ներկայիս տեսքով Սահմանադրական դատարանի գորդյան հանգույցը հատելու վճռականություն։ Սպառելով բոլոր այլ՝ ավելի «մեղմ» ուղիներն ու մեթոդները՝ հայ օրենսդիրները գիտակցել են, որ առանց հրատապ և գործուն քայլերի չլուծված խնդիրը վերածվում է հայոց պետականության տակ դրված ականի, որն ամեն պահի կարող է պայթել։

…>>>

Հայաստանի տեղեկատվական անվտանգությունը և նրա սպառնալիքների աղբյուրները

Դավիթ ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ
Լրագրող
Երևան
 
Հայաստանի տեղեկատվական անվտանգությունը երկրի ղեկավարության և հայ հասարակության համար շարունակում է անհանգստության լուրջ առիթ լինել։ Գաղտնիք չէ, որ սրընթաց զարգացող և համաշխարհայնացող աշխարհում տեղեկատվական անվտանգության ապահովումը յուրաքանչյուր զարգացող և զարգանալ պատրաստվող պետության գլխավոր առաջնահերթություններից է։ Այս առումով Հայաստանում տիրող դրությունը լավագույնը չէ՝ հաշվի առնելով տեղեկատվական անվտանգության և՛ արտաքին, և՛ ներքին սպառնալիքների առկայությունը։ Սա նախ՝ պայմանավորված է 2018 թ. գարնանը երկրում տեղի ունեցած իշխանափոխությամբ և այդ պահից սկսած նախկին և գործող իշխանությունների կողմնակիցների միջև ծավալված անընդհատ տեղեկատվական պատերազմով։   

…>>>

Ընտրություններ Արցախում և հանրաքվե Հայաստանում.

նոր մարտահրավերներ լրատվամիջոցների համար

Մեսրոպ ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ
Մեդիափորձագետ
Երևան
 
 
Հայկական երկու պետություններում՝ Հայաստանում և Արցախում մեկ շաբաթվա ընթացքում երկու (եթե ավելի մանրամասնենք՝ երեք) կարևոր քաղաքական իրադարձություն է լինելու. 2020 թվականի մարտի 31-ին Արցախի Հանրապետության նախագահի և Ազգային ժողովի ընտրություններն են (մանրամասնենք ասելով հենց սա նկատի ունեի՝ նույն օրը երկու ընտրություն է), իսկ դրանից ընդամենը մի քանի օր անց՝ ապրիլի 5-ին, Հայաստանում անց է կացվելու ՀՀ Սահմանադրության մեջ փոփոխություն կատարելու հարցով հանրաքվե:

…>>>