Խմբագրության կողմից

 

Լուսանկարի աղբյուրը՝ Վիքիպեդիա


Նոյեմբերի 14-16-ը հայ-ադրբեջանական սահմանին տեղի ունեցան 44-օրյա պատերազմից հետո ամենածավալուն մարտական բախումները։ Բաքուն մեկ անգամ ևս հասկացնել տվեց, որ Երևանին իր օրակարգը և բանակցային գործընթացի հետագա ընթացքի սեփական տեսլականը պարտադրելու իր ձգտման մեջ մտադիր չէ հրաժարվել ուժային գործողություններից։ Իսկ Երևանն էլ հասկացնել տվեց, որ մտադիր չէ դրան համակերպվել։ Այդ իրադարձությունների համապատկերում, կամ միգուցե հենց դրանց պատճառով փոխվեց Հայաստանի պաշտպանության նախարարը, և այդ պաշտոնին նշանակվեց կառավարող քաղաքական թիմի առանցքային անդամ Սուրեն Պապիկյանը։

Նոր լարվածությունը, մյուս կողմից էլ, օբյեկտիվորեն խթան հանդիսացավ միջազգային հանրության համար՝ հանդես գալու հակամարտության կողմերի միջև երկխոսության շարունակմանը միտված նոր նախաձեռնություններով և փորձելու գործընթացը կառավարելի հուն մտցնել։ Արդյունքում ստացան կողմերի համաձայնությունը երկու հանդիպումների համար՝ Սոչիում և Բրյուսելում։

Միևնույն ժամանակ, հայ-ադրբեջանական սահմանի իրադարձությունները երևակեցին միջազգային հանրության ձգտումը՝ հավասարության նշան դնել կողմերի միջև։ Երևանն այդ իրադարձությունները բնորոշում է որպես Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի անմիջական ագրեսիա, ուստի այդօրինակ «հավասարությունը» գնալով ավելի արհեստական բնույթ է կրում և գրգռում է Բաքվի կլեպտոկրատական վարչակարգի ախորժակը։ Մեր նոր թողարկման հեղինակները նման մոտեցման պատճառը տեսնում են ուժային կենտրոնների կողմից տարածաշրջանում «միջանցքային աշխարհաքաղաքականություն» խաղալու մեջ։ Մեր հեղինակների տեսանկյունից՝ ստեղծված իրավիճակը հաղթահարելու բանալին տեկտոնական փոփոխությունների ենթարկված անվտանգության միջավայրի անհապաղ վերաիմաստավորման անհրաժեշտության գիտակցման մեջ է և ըստ այդմ էլ՝ գործնական եզրակացություններ անելու մեջ։ Իսկ կարվեն, թե ոչ նման եզրահանգումներ անառողջ «հաղթական» ոգևորության մեջ գտնվող Բաքվում՝ ցույց կտա ժամանակը։

 

Նոր բախումներ սահմանին․ Հայաստանի մոտեցումների ճշգրտման անհրաժեշտություն


Արմինե ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Ռազմաքաղաքական հարցերով փորձագետ
Երևան

Արցախյան 44-օրյա պատերազմը և դրա հետևանքները հայկական կողմերի համար եկան փաստելու մի անհերքելի իրողություն, այն է՝ Երրորդ Հանրապետության բոլոր ազգային անվտանգության  քաղաքականությունները տապալվել են: Հետևաբար, Հայաստանի անվտանգային ճարտարապետության անկենսունակությունը՝ արձագանքելու, կանխարգելելու և դիմակայելու մեր կենսական շահերին սպառնացող մարտահրավերներին, հանդիսանում է մեր տապալված ազգային անվտանգության  քաղաքականությունների հայելային արտացոլանքը: …>>>

«Միջանցքային» աշխարհաքաղաքականությունը՝ որպես ագրեսոր Ադրբեջանին ագրեսիայի զոհ Հայաստանին հավասարեցնելու պատճառ


Դավիթ ՍՏԵՓԱՆՅԱՆ
Միջազգային հարաբերությունների և անվտանգության
հայկական ինստիտուտի ասոցացված փորձագետ
Երևան

Նոյեմբերի 16-ին Ադրբեջանը կատարել է ռազմական ագրեսիայի հերթական ակտը Հայաստանի դեմ, հարձակվելով արևելյան ուղղությամբ՝ Սյունիքի մարզում գտնվող Ծիծեռնաքար լեռան հատվածում տեղակայված հայկական դիրքերի վրա։ Տեղային մարտերը հրետանու և զրահատեխնիկայի մասնակցությամբ դադարել են նույն օրը ժամը 18.30-ին՝ ՌԴ պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուի միջնորդությամբ։ Ճշտվող տվյալներով՝ զոհվել է 6 հայ զինծառայող, ևս 20-ի ճակատագիրն անհայտ է․ գերեվարվել է ՀՀ ԶՈՒ 13 զինծառայող։ Ագրեսորի կորուստների ճշգրիտ թիվը նման դեպքերում սովորաբար չի նշվում, բայց մի շարք ոչ պաշտոնական տվյալներով ադրբեջանցիները կորցրել են մինչև երկու հարյուր հոգի։ …>>>

Հայաստանը ճնշման տակ է․ ի՞նչ է ուզում Բաքուն։ Մեկնաբանություն Երևանից


Արմինե ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ

 Երևան

2020 թ-ի Արցախյան պատերազմից հետո հայ-ադրբեջանական կոնֆլիկտը փոխակերպվել է և ընդլայնվել՝ հասնելով Հայաստանի տարածքին։ Կողմերն ավելի են հեռացել որևէ լուծումից, բանակցությունների հին ձևաչափը սառեցված է, իսկ նորը չի ապահովում բոլոր կողմերի շահերը։ Ի՞նչ է կատարվում Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև։ …>>>

Անտեսվածները, անցանկալիներն ու չներվածները


Ադրբեջանը՝ հաղթանակի տոնակատարությունից հետո

Լուսանկարի աղբյուրը՝ All.accor.com

Բահրուզ Սամադով OC Media

Հաղթանակի օրը Ադրբեջանում նոր գերիշխող պետական պատմույթի և բնակչության շրջանում դրա լայն տարածման ցուցադրություն էր: Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև բռնության վերջին ալիքը, ինչպես նաև այլ միջադեպեր վկայում են այդ պատմույթի փխրունության մասին։ …>>>

Խմբագրության կողմից


Մի տարի է անցել Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի առաջնորդների եռակողմ հայտարարության ստորագրումից հետո։ Ստորագրող կողմերը պաշտոնական մակարդակով ամփոփել են հետպատերազմյան առաջին տարվա արդյունքները, և այդ արդյունքներն օրինաչափորեն միանգամայն տարբեր տրամադրություններ են երևակել։ Եթե Հայաստանում հիմնականում նահատակների հիշատակը ոգեկոչեցին, իսկ Ադրբեջանն էլ վերստին հիշեցրեց իր ռազմական հաջողության մասին՝ անվանելով այն «Հաղթանակի օր», ինչի առթիվ էլ նրան շնորհավորեցին ՀԱՊԿ-ի մեր «դաշնակիցները», ապա մեր գլխավոր դաշնակից Ռուսաստանը հայտարարեց «ռուսաստանյան դիվանագիտության դերի բարձրացման» մասին՝ հանուն տարածաշրջանում խաղաղության ապահովման։ Եվ սա միջազգային հաստատությունների դիսֆունկցիայի համապատկերում, հաստատություններ, որոնք էլ հենց կոչված են կառավարելի հուն մղելու բոլոր այն դժվար գործընթացները, որոնք հղի են նոր պատերազմի վտանգով, առավել ևս՝ ԵԱՀԿ  պատասխանատվության գոտում։

Ինչի՞ է հասել Հայաստանը պատերազմի դադարեցման առաջին տարելիցին ընդառաջ, երկրի անվտանգության առումով ո՞րն է «չոր մնացորդը», և արտաքին-քաղաքական ինչպիսի՞ ակտիվներ ունի հայ դիվանագիտությունը այդպես էլ չկարգավորված հակամարտության կարգավորման ճանապարհին։ Ներսի ու դրսի «գույքագրումը» լավատեսության համար քիչ առիթներ է տալիս, և, ցավոք, տարածաշրջանի վերջին բռնապետությունը՝ Ալիևի վարչակարգը, ընդհանրապես զրոյացման է տանում լավատեսության շանսերը՝ ի հեճուկս Երևանի խաղաղասիրական հայտարարությունների։

Առաջին հետպատերազմյան տարվա արդյունքների մասին կարդացեք մեր նոր թողարկման երկու հեղինակային հրապարակումներում, ի հավելումն դրանց՝ երկու ուշագրավ արտատպություն նույն թեմայով։ Եվ մինչ պատրաստվում էր այս նոր թողարկումը՝ մեր սահմանի Սյունիքի հատվածում ադրբեջանական կողմի հրահրած աննախադեպ լարվածությունը, որը հանգեցրել է բազմաթիվ զոհերի, որպես փաստ ինքնին, ի լրումն արդյունքների ամփոփման, երևակել է փոփոխվող իրադրության և դրա միջազգային հայեցակետերի նոր եզրերը։ Այս և տարածաշրջանային հետագա զարգացումների մասին մեր զրույցը կշարունակենք արդեն հաջորդ թողարկումներում։

 

 

Ուժերի նոր հավասարակշռություն և բանակցային նոր «հանգույցներ» ղարաբաղյան կարգավորման մեջ


Ռուբեն ՄԵՀՐԱԲՅԱՆ
Միջազգային և անվտանգության
հարցերի հայկական ինստիտուտի հետազոտությունների համակարգող
Երևան

2020 թ. նոյեմբերի 9-ին ստորագրված եռակողմ հայտարարության տարելիցը, հայտարարություն, որն  իբր ազդարարել է ղարաբաղյան հակամարտության հերթական զինված փուլի ավարտը, ակամա ստիպում է որոշ եզրահանգումներ անել և առանձնացնել հետպատերազմական առաջին տարվա «չոր մնացորդը», մասնավորապես՝ հակամարտության սկզբից ևեթ մեկնարկած և ցայսօր շարունակվող բանակցային գործընթացում։ …>>>

Ադրբեջանը վերածվել է ահաբեկչական պետության

 

Տաթև ՀԱՅՐԱՊԵՏՅԱՆ
Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ
Երևան

Նոյեմբերի 9-ին լրացավ հրադադարի մասին եռակողմ հայտարարության առաջին տարելիցը: Դրանից մեկ օր առաջ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը և Թուրքիայի ռազմական ղեկավարությունը՝ պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարի գլխավորությամբ օկուպացված Շուշիում էին: Իր ելույթի ժամանակ Ալիևը հերթական անգամ «բռունցքով» սպառնաց հայկական կողմին՝ նշելով, որ «եթե Հայաստանում որևէ ուժ ռևանշիստական միտումներ դրսևորի, կտեսնի մեր բռունցքը»[1]: …>>>

Հիշեցում հանդիպման մասին․ ի՞նչ սպասել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև նոր մարտերից

 

© РИА Новости, Григорий Сысоев

Ադրբեջանը վստահաբար կամեցել է հիշեցնել բանակցությունների ձգձգման գնի մասին։ Ղարաբաղից հրաժարվել չկա՞, ուրեմն՝ չկա սահմանազատում։ Սահմանազատում չկա՞, ուրեմն՝ կլինեն մշտական բախումներ, որոնք ներխուժում չեն որակվի։ Չկա՞ ճանաչված ներխուժում, ուրեմն՝ չկա Մոսկվայի օգնություն։ …>>>

Մայքլ Ռուբին. «Իլհամ Ալիևը վերածվում է Սադամ Հուսեյնի»


2021թ. սեպտեմբերի վերջին Ամերիկյան ձեռնարկատիրության ինստիտուտի (American Enterprise Institute) ավագ վերլուծաբան Մայքլ Ռուբինը The National Interest կայքում հրապարակեց «Լեռնային Ղարաբաղ. Հարավային Կովկասում Ամերիկայի ձախողման մեկ տարին» հոդվածը, որում քննադատության ենթարկեց ամերիկյան վարչակազմի գործողությունները: …>>>

Խմբագրության կողմից


Արցախի դեմ 44-օրյա պատերազմի ավարտից մեկ տարի անց տարածաշրջանում, ըստ էության, սկսվել է դիվանագիտական նոր պատերազմ՝ «ձևաչափերի պատերազմը»։ Հարավային Կովկասի՝ գլոբուսի ամենադրվագացված տարածաշրջաններից մեկի «հավաքման» վերակենդանացված գաղափարը «3+3» բանաձևով։ Մարտադաշտերում, ընդ որում՝ ոչ միայն մեր տարածաշրջանի մարտադաշտերում, ռազմական հաջողությունից հետո Անկարան մտադրվել է նյութականացնել այն և իր ընդլայնված ներկայությունն ամրապնդել այնտեղ, որտեղ չի եղել գրեթե 200 տարի, եթե չհաշվենք Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ և դրանից հետո «խառնակ» տարիներին «ճեղքման» մի քանի փորձերը։

Գաղափարը հավանության է արժանացել Բաքվում, դրան աջակցելու մասին հայտարարել են Մոսկվայում և Թեհրանում։ Սակայն Թբիլիսին, չնայած Անկարայի հետ իր հարաբերությունների ռազմավարական կարևորությանը, էն գլխից մերժում է գաղափարը, դրանում տեսնելով սպառնալիք իր ինքնիշխանությանն ու տարածքային ամբողջականությանը և ի ցույց դնելով Ռուսաստանին, որը ռազմակայաններ է տեղաբաշխել Վրաստանից անջատված տարածքներում։ Հայաստանը նույնպես, մեղմ ասած, առանց խանդավառության «հեռանում» է այդ գաղափարից, հայտարարելով, որ այդ ձևաչափով հնարավոր օրակարգը չպիտի ներառի այնպիսի հարցեր, որոնք առանց դրա էլ քննարկվում են կամ պիտի քննարկվեն այլ ձևաչափերում։

Այս համատեքստում հետագա զարգացումները դեռ քանիցս կհայտնվեն մեր ու գործընկերների ուշադրության կենտրոնում։ Այդուհանդերձ, ինչու՞ է Վրաստանը կտրականապես մերժում նման ձևաչափի գաղափարը, իսկ Իրանը՝ միանգամայն հակառակը։ Այս մասին, ինչպես նաև ընդհանուր առմամբ «3+3» ձևաչափի մասին՝ մեր նոր թողարկման հոդվածներում։